Lucas 22:
15 En Hij zei tot hen: Ik heb vurig begeerd dit pascha met u te eten voordat Ik lijd.
16 Want Ik zeg u, dat Ik geenszins meer daarvan zal eten totdat het vervuld is in het koninkrijk van God.
17 En Hij nam een drinkbeker, dankte en zei: Neemt deze en deelt hem onder elkaar.
18 Want Ik zeg u, dat Ik van nu aan geenszins zal drinken van de vrucht van de wijnstok totdat het koninkrijk van God komt.
19 En Hij nam brood en nadat Hij had gedankt, brak Hij het en gaf het hun en zei: Dit is mijn lichaam, dat voor u gegeven wordt; doet dit tot mijn gedachtenis.
20 Evenzo ook de drinkbeker na de maaltijd, en Hij zei: Deze drinkbeker is het nieuwe verbond in mijn bloed, dat voor u vergoten wordt.

Een gedachtenismaaltijd
Na de eerste keer dat het Pascha wordt gevierd (zie Exodus 12) werd het jaarlijks opnieuw gevierd door het verloste volk Israël. Het was een herinneringsfeest van een blij en dankbaar volk dat God de eer en dank gaf voor hun verlossing uit de slavernij. Het Avondmaal wordt gevierd door mensen, die weten dat zij verlost zijn van de zonde. Daarbij denken zij terug aan de dood van de Heer Jezus en aan de betekenis van het door Hem volbrachte verlossingswerk. Zij doen wat de Heer Jezus vraagt in Lucas 22:
19 aan Hem denken bij het eten en drinken van het Avondmaal.

Het paaslam
In Exodus 12 kunnen wij lezen dat God een uitgebreid voorschrift aan de Israëlieten geeft met betrekking tot het lam dat geslacht moet worden. Al deze door God gegeven kenmerken laten ons iets zien van het ware Paaslam. In de bijbel wordt heel duidelijk de vergelijking gemaakt tussen het lam dat bij het Pascha wordt geslacht en de Heer Jezus in 1 Korinthe 5:
7 Want ook ons pascha, Christus, is geslacht.

1. Het lam in huis
God geeft de opdracht om het lam al drie dagen voordat het geslacht gaat worden uit te zoeken en apart te nemen, te bewaren in hun huizen. Wij moeten daarbij opmerken dat de negende plaag, drie dagen duisternis, onmiddellijk werd gevolgd door de nacht waarin de verderf engel door het land Egypte ging om de eerstgeborenen te doden. Dit betekent dus dat gedurende de tijd van de negende plaag, het lam in de huizen van de Israëlieten was. In Exodus 10 : 22 en 23 lezen we dat, terwijl er in het gehele land Egypte een dikke duisternis was, alle Israëlieten licht hadden waar zij woonden. Wij lezen van de Heer Jezus in Openbaring 21:
23 En de stad heeft de zon of de maan niet nodig om haar te beschijnen, want de heerlijkheid van God verlichtte haar en haar lamp is het Lam.

Het lam in de huizen gaf niet echt licht. Maar het lam is ook in dit opzicht een verwijzing naar de Heer Jezus: daar waar het Lam is, is het licht. Dat geldt ook nu in onze huisgezinnen en bovenal in het huisgezin van de gemeente van God: in de wereld is het donker maar daar waar het Lam is, daar is van duisternis niets te merken maar is het volop licht.

Doordat het lam al drie dagen bij de Israëlieten in huis woonde, had het hele gezin zich aan dat dier gehecht. En juist dat dier, waarvan zij waren gaan houden, moest op de vierde dag door de vader worden geslacht. Dat was een ernstig en verdrietig moment in het huisgezin van de Israëlieten!
Zo ervaren wij bij de viering van het Avondmaal ook droefheid als we denken aan de Persoon van de Heer Jezus en hoe Hij voor ons moest lijden en sterven. Wij denken immers niet aan iemand die wij niet goed kennen en ver van ons af staat, maar aan Iemand die wij heel lief hebben en met wie wij allen persoonlijk een band hebben.

2. Het lam
Om het volk te kunnen redden geeft God aanwijzingen met betrekking tot het lam. De mogelijkheid van deze redding is dus door God zelf aangegeven en van Hem uitgegaan. Evenzo is het Verlossingswerk van de Heer Jezus uitgegaan van God. De Heer Jezus is, zoals Johannes de Doper het zegt, zie Johannes 1:
29 Het Lam van God, dat de zonde van de wereld wegneemt.

Van het lam wordt ons in Exodus 12 vers 5 gezegd dat het een gaaf, éénjarig mannelijk dier moest zijn. Ook dit spreekt ons van de Heer Jezus: er was aan Hem in het geheel geen gebrek.

Het hele volk Israël (de gehele vergadering der gemeente van Israël, Exodus 12 vers 6) moest het lam slachten en daarbij rekening houden met het aantal personen per gezin. Het is nu de opdracht aan de gehele Gemeente van God om het Avondmaal te vieren. Maar praktisch is het onmogelijk om als Gemeente op één plaats samen te komen. Zoals het volk per gezin een paaslam moest slachten en eten, wordt nu in de afzonderlijke plaatselijke gemeenten het Avondmaal gevierd. Daarbij moest het volk rekening houden met de grootte van het lam. Een klein gezin kon niet een half lam nemen. Dan moest er samen gedaan worden met een ander gezin. Zo liet God weten dat het lam maatgevend was, daarmee moest rekening worden gehouden.
Zo geldt dat ook voor ons. Niet wij, mensen, maar Hij, de Heer Jezus, is de maatstaf waarmee rekening moet worden gehouden. Bij onze avondmaalsviering moeten wij er op toezien dat deze viering overeenkomt met de wil van God en met de waardigheid van de Heer Jezus. Anders is er geen sprake van 's Heren Avondmaal.

3. Het lam geslacht
Het lam moest worden geslacht in de avondschemering. Dit moment is hetzelfde moment als genoemd in Handelingen 3 vers 1, het uur van het gebed, het negende uur. Dit is bij ons drie uur 's middags.
Later werd in Jeruzalem op dat zelfde tijdstip dagelijks het avondoffer geslacht op het tempelplein. Op de bijzondere dag van het Pascha werden er op dat moment van het negende uur, zeven paaslammeren geslacht (Numeri 28 vers 16-21). Ook de Heer Jezus stierf op het negende uur. (Mattheüs 27 vers 45-51; Markus 15 vers 33-37; Lucas 23 vers 44-46). Zo stierf het ware Paaslam, Christus, buiten de stad, op de heuvel Golgotha, op het zelfde moment dat in Jeruzalem op het tempelplein op het negende uur de zeven paaslammeren werden geslacht.

4. Het bloed van het lam
In Exodus 12 lezen wij voor de eerste maal over de bijzondere betekenis van het bloed. Het bloed moest worden genomen en daarvan gestreken worden aan de beide deurposten en aan de bovendorpel, aan die huizen, waarin men het Pascha at. En het belang daarvan legt God heel precies uit als Hij zegt in vers 13: wanneer Ik het bloed zie, dan ga Ik u voorbij en aldus zal er geen verdervende plaag onder u zijn. God gaat dus met zijn oordeel voorbij op grond van het bloed van het offerlam.

Hetzelfde geldt ook nu voor ons. 1 Petrus 1:
18 daar u weet dat u niet door vergankelijke dingen zilver of goud, verlost bent van uw onvruchtbare, door de vaderen overgeleverde wandel,
19 maar door kostbaar bloed, als van een vlekkeloos en onbesmet lam het bloed van Christus.

5. Het vlees van het lam
Het vlees van het lam moest door de Israëlieten dezelfde nacht worden gegeten. Daarvoor moesten zij het bereiden volgens de aanwijzingen die God gaf: op het vuur gebraden met kop, schenkels en ingewanden. Het offer werd dus direct blootgesteld aan het vuur.

Hierbij mogen wij denken aan het oordeel van God over de zonden dat in zijn volle kracht op de Heer Jezus is neergekomen. Zijn lijden voor ons, werd niet verzacht.
Ook als wij bij het Avondmaal denken aan het brood dat wij eten, zit daar iets in van lijden als we zien hoe dat brood is bereid: fijngemalen graankorrels, tot deeg verwerkt en in de oven gebakken.
Kop, schenkels en ingewanden worden met name genoemd. Bij de kop mogen we denken aan de wijsheid van de Heer Jezus, bij de schenkels aan Zijn onberispelijke wandel hier op aarde. De ingewanden zijn een beeld van de innerlijke ontferming en barmhartigheid die wij zien in de Heer Jezus en die Hij heeft ten opzichte van verloren zondaars.
Met al deze aspecten van de Persoon van de Heer Jezus mogen wij ons bezig houden als wij het Avondmaal vieren. En bij het eten van het brood geven wij ook uitdrukking aan onze verbondenheid met Hem.

De bittere kruiden
Het is een voorschrift van God dat het vlees van het paaslam gegeten wordt met bittere kruiden. Hoewel het Pascha een feest is waarbij het volk Israël met blijdschap terug denkt aan hun verlossing uit de slavernij van Egypte, blijft er die herinnering aan de slavernij. Er blijft dus een bittere ondertoon bij dit feest.
Zo is het ook bij het Avondmaal. Wij kunnen niet uitsluitend denken aan onze verlossing. Dan zouden we voortdurend bezig zijn met onszelf. Wij komen samen ter gedachtenis aan de Heer Jezus als het geslachte Lam. Wij denken dan óók aan het bittere lijden dat Hij heeft moeten doormaken toen de toorn van God op Hem was vanwege onze zonden. Er is dus niet alleen blijdschap maar ook een droevige herinnering.

De ongezuurde broden
Onmiddellijk na het Pascha volgt het feest van de ongezuurde broden. Dit wordt ook als instelling van God nauwkeurig beschreven in Exodus 12 vers 14-20. Pascha en ongezuurde broden horen bij elkaar.
Zeven dagen duurde dit feest van de ongezuurde broden, een periode waarin geen gezuurd brood gegeten mocht worden. Wie dat wel deed moest uit Israël worden uitgeroeid (Exodus 12 vers 15). Bij het volk Israël was en is het zelfs zo dat alle zuurdeeg uit de huizen wordt weggedaan.
Zuurdeeg is in de bijbel een beeld van slechtheid en boosheid. Het zal duidelijk zijn dat ook voor een gelovige geldt dat hij alle boosheid en slechtheid uit zijn leven weg moet doen. Ons leven door de week moet in overeenstemming zijn met wat wij op zondag belijden. Het is mooi als wij bedenken dat wij elke zondag het Avondmaalsfeest mogen vieren en dat wij elke week mogen leven in overeenstemming daarmee, dus elke week is het feest van de ongezuurde broden.

Zo mag ons leven één feest zijn voor de Heer en mogen wij opmerkzaam zijn dat geen boosheid en slechtheid in ons leven of in onze huizen wordt gevonden.

Een altoos durende inzetting voor u en uw zonen
Een altoos durende inzetting was het Pascha. En we lezen dan ook diverse malen dat het Pascha gevierd wordt door het volk Israël. Ook nog eeuwen nadat de verlossing uit Egypte heeft plaats gevonden. En het gebeurt nog steeds door het Joodse volk.
En ook het Avondmaal wordt nog steeds gevierd. Allen, die weten te behoren tot de Gemeente van de Heer Jezus Christus, hebben de opdracht zo te herdenken dat zij verlost zijn van zonde en dood door de Heer Jezus en mogen dat blijven doen,

……….totdat Hij komt (1 Korinthe 11 vers 26).

Vredeoffer en Avondmaal

Naast het Pascha wordt er in het Oude Testament aan het volk Israël nog een opdracht gegeven met betrekking tot een maaltijd en dat is het Vredeoffer. Het Vredeoffer wordt ook genoemd Dankoffer en Lofoffer. Kenmerkend voor dit offer is dat er gemeenschap wordt geoefend met God en met elkaar. Dit komt tot uitdrukking in het eten met elkaar van dezelfde maaltijd. Een deel van het Vredeoffer was voor God, een deel was voor de priesters en een deel was voor de offeraar.
Ook bij het Avondmaal komt die gemeenschap naar voren: de lof en dank, uitgedrukt in liederen en gebeden, is het deel dat God ontvangt, onderling geven wij uitdrukking aan de gemeenschap door het eten van hetzelfde brood en het drinken uit dezelfde beker. De gemeenschap van de gelovigen met God is zowel bij het Vredeoffer als bij het Avondmaal uitsluitend mogelijk op grond van de dood van een plaatsvervangend offer. Bij het Vredeoffer is dit de dood van het offerdier, bij het Avondmaal is dit de offerdood van de Heer Jezus.
Het Vredeoffer kon niet op elke willekeurige plaats worden gebracht. Er wordt een nauwkeurige plaatsbepaling gegeven waar dat offer wordt gebracht, namelijk bij de ingang van de tent der samenkomst, daar waar ook het brandofferaltaar staat. Het gedeelte van het offer dat bestemd is voor God, wordt door de priesters op het brandofferaltaar gebracht, waar zij het in rook doen opgaan, tot een liefelijke reuk voor de HERE. De plaats waar dus de gemeenschap met God zich afspeelt, is bij het brandofferaltaar (zie ook 1 Korinthe 10 vers 18).
In het Nieuwe Testament is in samenhang met het Avondmaal, eveneens sprake van een altaar. In de brief aan de Hebreeën is daarvan sprake in hoofdstuk 13 vers 10. Het hier genoemde altaar doet ons niet denken aan een letterlijk altaar maar aan een 'geestelijk altaar'. Het is eigenlijk een symbolische aanduiding voor de eredienst van de gelovigen die zijn samengekomen en (zie daarvoor vers 15) 'voortdurend een lofoffer brengen aan God, dat is de vrucht van de lippen die zijn naam belijden'.

De voorschriften over het Vredeoffer in het Oude Testament vinden we in Leviticus 3 en Leviticus 7.

Dat het eten van het Vredeoffer een feest is, blijkt uit Deuteronomium 27:
7 Ook zult gij vredeoffers slachten, die daar eten en u verheugen voor het aangezicht van den HERE uw God.

Door elke week het Avondmaal te vieren, worden wij steeds weer bepaald bij de offerdood van de Heer Jezus, de enige grondslag waarop wij gemeenschap kunnen hebben met God en met elkaar. Onze offergaven zijn offers van lof en dank en aanbidding; het zijn de 'geestelijke offeranden, die voor God aangenaam zijn door Jezus Christus' (1 Petrus 2 vers 5).

Avondmaal in het Nieuwe Testament (volgt binnenkort)